Πολιτικές των φύλων - Ιστορικό εκδόσεων

Fylopedia στις 08:45, 19 Ιουνίου 2009

2009-06-19T08:45:31Z

Fylopedia στις 07:39, 26 Μαΐου 2009

2009-05-26T07:39:42Z

Fylopedia στις 09:35, 25 Μαΐου 2009

2009-05-25T09:35:29Z

Fylopedia στις 10:21, 14 Μαΐου 2009

2009-05-14T10:21:46Z

Εμφάνιση αλλαγών

Fylopedia: Νέα σελίδα: Category:Λήμματα

2009-03-10T22:32:03Z

Νέα σελίδα: Category:Λήμματα

Νέα σελίδα

[[Category:Λήμματα]]

@@ Γραμμή 14: / Γραμμή 14: @@
 ===Φεμινιστικές διεκδικήσεις και πολιτικές των φύλων===
-Η ανάδειξη του ζητήματος του φύλου σε αντικείμενο των επίσημων πολιτικών συνδέεται άμεσα με την ιστορική διαμόρφωση των διεκδικήσεων του φεμινιστικού κινήματος, καθώς απορρέει από τις πιέσεις που άσκησαν φεμινιστικές ομάδες και άτομα με τη δράση τους. Κατά το πρώτο κύμα του φεμινιστικού κινήματος [first feminist wave], στις αρχές του 20ου αιώνα, οι διεκδικήσεις αφορούσαν κατά κύριο λόγο την κατάκτηση της ισότιμης πρόσβασης στα αστικά και πολιτικά δικαιώματα (de Gouges 1981). Έτσι οι πρώτες πολιτικές των φύλων αποσκοπούσαν στη νομική ισότητα και, πιο συγκεκριμένα, στο να δοθεί στις γυναίκες το δικαίωμα του εκλέγειν και του εκλέγεσθαι, να αναγνωριστούν ως ισότιμοι πολίτες καθώς και να τους δοθεί ισότιμη πρόσβαση στην εκπαίδευση (Bock and Thane 1991). Το [[φεμινισμός: δεύτερο κύμα - τρίτο κύμα|δεύτερο κύμα του φεμινισμού]] [second feminist wave] αναπτύχθηκε στη δεκαετία του 1960 σε χώρες όπου η νομική «τυπική» ισότητα είχε ήδη κατακτηθεί. Στα πλαίσια αυτά αναγνωρίστηκε η σημασία της άρσης των κοινωνικών, οικονομικών και πολιτικών ανισοτήτων που κυριαρχούν στην «πατριαρχική» κοινωνία (Pateman 1988). Στόχος των πολιτικών που απορρέουν από τις φεμινιστικές αυτές διεκδικήσεις του δεύτερου κύματος είναι να κατακτηθεί η «ουσιαστική» ισότητα των φύλων, μέσω της ίσης κατανομής των οικονομικών, κοινωνικών και πολιτικών αγαθών στα δύο φύλα. Κατά το [[φεμινισμός: δεύτερο κύμα - τρίτο κύμα|τρίτο κύμα του φεμινισμού]] [third feminist wave], που ξεκινά στη δεκαετία του 1990, αναγνωρίζεται η πολυμορφία της κατηγορίας «γυναίκες» και δίνεται έμφαση στις πολιτικές ταυτότητας με βάση το φύλο, τη φυλή, το έθνος την κοινωνική τάξη, και την σεξουαλική προτίμηση (Mouffe 1992). Παρόλο που σήμερα πολλές από τις διεκδικήσεις του πρώτου και δεύτερου κύματος του φεμινισμού έχουν πλέον γίνει επίσημες πολιτικές στις Δυτικές δημοκρατίες, οι έμφυλες ανισότητες παραμένουν, με αποτέλεσμα να συνεχίζουν να έχουν βαρύτητα και σημασία οι διεκδικήσεις του δεύτερου και του τρίτου κύματος.
+Η ανάδειξη του ζητήματος του φύλου σε αντικείμενο των επίσημων πολιτικών συνδέεται άμεσα με την ιστορική διαμόρφωση των διεκδικήσεων του φεμινιστικού κινήματος, καθώς απορρέει από τις πιέσεις που άσκησαν φεμινιστικές ομάδες και άτομα με τη δράση τους. Κατά το [[πρώτο κύμα του φεμινιστικού κινήματος]] [first feminist wave], στις αρχές του 20ου αιώνα, οι διεκδικήσεις αφορούσαν κατά κύριο λόγο την κατάκτηση της ισότιμης πρόσβασης στα αστικά και πολιτικά δικαιώματα (de Gouges 1981). Έτσι οι πρώτες πολιτικές των φύλων αποσκοπούσαν στη νομική ισότητα και, πιο συγκεκριμένα, στο να δοθεί στις γυναίκες το δικαίωμα του εκλέγειν και του εκλέγεσθαι, να αναγνωριστούν ως ισότιμοι πολίτες καθώς και να τους δοθεί ισότιμη πρόσβαση στην εκπαίδευση (Bock and Thane 1991). Το [[φεμινισμός: δεύτερο κύμα - τρίτο κύμα|δεύτερο κύμα του φεμινισμού]] [second feminist wave] αναπτύχθηκε στη δεκαετία του 1960 σε χώρες όπου η νομική «τυπική» ισότητα είχε ήδη κατακτηθεί. Στα πλαίσια αυτά αναγνωρίστηκε η σημασία της άρσης των κοινωνικών, οικονομικών και πολιτικών ανισοτήτων που κυριαρχούν στην «πατριαρχική» κοινωνία (Pateman 1988). Στόχος των πολιτικών που απορρέουν από τις φεμινιστικές αυτές διεκδικήσεις του δεύτερου κύματος είναι να κατακτηθεί η «ουσιαστική» ισότητα των φύλων, μέσω της ίσης κατανομής των οικονομικών, κοινωνικών και πολιτικών αγαθών στα δύο φύλα. Κατά το [[τρίτο κύμα του φεμινισμού]] [third feminist wave], που ξεκινά στη δεκαετία του 1990, αναγνωρίζεται η πολυμορφία της κατηγορίας «γυναίκες» και δίνεται έμφαση στις πολιτικές ταυτότητας με βάση το φύλο, τη φυλή, το έθνος την κοινωνική τάξη, και την σεξουαλική προτίμηση (Mouffe 1992). Παρόλο που σήμερα πολλές από τις διεκδικήσεις του πρώτου και δεύτερου κύματος του φεμινισμού έχουν πλέον γίνει επίσημες πολιτικές στις Δυτικές δημοκρατίες, οι έμφυλες ανισότητες παραμένουν, με αποτέλεσμα να συνεχίζουν να έχουν βαρύτητα και σημασία οι διεκδικήσεις του δεύτερου και του τρίτου κύματος.
 ===Κοινωνικές πολιτικές των φύλων===
-Οι κοινωνικές πολιτικές των φύλων έχουν ως αντικείμενο τομείς που παραδοσιακά ανήκουν στη σφαίρα του πολιτικού αλλά δεν αντιμετωπίζονται από την προοπτική του φύλου, όπως η αμειβόμενη εργασία, η εκπαίδευση, η κοινωνική ασφάλιση, η φτώχεια, ή οι κοινωνικές παροχές. Παράλληλα, όμως, οι κοινωνικές πολιτικές των φύλων έχουν ως αντικείμενο και τομείς που στερεοτυπικά θεωρούνταν εκτός της δημόσιας σφαίρας και άρα εκτός του πεδίου του πολιτικού, όπως η οικογένεια, η αναπαραγωγή, η φροντίδα, η μητρότητα, η μη αμειβόμενη οικιακή εργασία, η σεξουαλική ταυτότητα, ο βιασμός, το δικαίωμα στην άμβλωση, η ενδο-οικογενειακή βία, ή η παράνομη διακίνηση προσώπων [trafficking] (Στρατηγάκη 2006). Και στις δύο περιπτώσεις, προκειμένου να αναγνωριστεί το φύλο ως αντικείμενο των επίσημων κοινωνικών πολιτικών είναι απαραίτητο να αμφισβητηθεί ο έμφυλος διαχωρισμός μεταξύ ιδιωτικού-δημοσίου. Αυτό συμβαίνει διότι στις Δυτικές κοινωνίες, οι επίσημες πολιτικές συνδέονται με τον δημόσιο χώρο που στερεοτυπικά θεωρείται «ανδρική σφαίρα», ενώ αντιθέτως ο ιδιωτικός χώρος, ο οποίος δεν συνδέεται στερεοτυπικά με την πολιτική, αναγνωρίζεται ως «η σφαίρα του θηλυκού» (Lister 1997). Τα ζητήματα του φύλου απαιτούν διαφορετική αντιμετώπιση, καθώς διαπερνούν την έμφυλη διχοτόμηση δημοσίου-ιδιωτικού, θηλυκού-αρσενικού αναδεικνύοντας τις πολλαπλές τομές και ανισότητες που κυριαρχούν.
+Οι κοινωνικές πολιτικές των φύλων έχουν ως αντικείμενο τομείς που παραδοσιακά ανήκουν στη σφαίρα του πολιτικού αλλά δεν αντιμετωπίζονται από την προοπτική του φύλου, όπως η αμειβόμενη εργασία, η εκπαίδευση, η κοινωνική ασφάλιση, η φτώχεια, ή οι κοινωνικές παροχές. Παράλληλα, όμως, οι κοινωνικές πολιτικές των φύλων έχουν ως αντικείμενο και τομείς που στερεοτυπικά θεωρούνταν εκτός της δημόσιας σφαίρας και άρα εκτός του πεδίου του πολιτικού, όπως η οικογένεια, η αναπαραγωγή, η φροντίδα, η μητρότητα, η μη αμειβόμενη οικιακή εργασία, η σεξουαλική ταυτότητα, ο βιασμός, το δικαίωμα στην άμβλωση, η ενδο-οικογενειακή βία, ή η [[παράνομη διακίνηση γυναικών|παράνομη διακίνηση προσώπων]] [trafficking] (Στρατηγάκη 2006). Και στις δύο περιπτώσεις, προκειμένου να αναγνωριστεί το φύλο ως αντικείμενο των επίσημων κοινωνικών πολιτικών είναι απαραίτητο να αμφισβητηθεί ο έμφυλος διαχωρισμός μεταξύ ιδιωτικού-δημοσίου. Αυτό συμβαίνει διότι στις Δυτικές κοινωνίες, οι επίσημες πολιτικές συνδέονται με τον δημόσιο χώρο που στερεοτυπικά θεωρείται «ανδρική σφαίρα», ενώ αντιθέτως ο ιδιωτικός χώρος, ο οποίος δεν συνδέεται στερεοτυπικά με την πολιτική, αναγνωρίζεται ως «η σφαίρα του θηλυκού» (Lister 1997). Τα ζητήματα του φύλου απαιτούν διαφορετική αντιμετώπιση, καθώς διαπερνούν την έμφυλη διχοτόμηση δημοσίου-ιδιωτικού, θηλυκού-αρσενικού αναδεικνύοντας τις πολλαπλές τομές και ανισότητες που κυριαρχούν.
@@ Γραμμή 64: / Γραμμή 64: @@
 ===Τέταρτη Διεθνής Παγκόσμια Συνδιάσκεψη του ΟΗΕ για τις γυναίκες===
-Η τέταρτη Διεθνής Παγκόσμια Συνδιάσκεψη του ΟΗΕ για τις γυναίκες, που πραγματοποιήθηκε στο Πεκίνο το 1995 αποτελεί έναν σταθμό για τις πολιτικές των φύλων, καθώς 189 κράτη δεσμεύτηκαν να υιοθετήσουν μέτρα για την ισότητα, την ειρήνη και την ανάπτυξη για όλες τις γυναίκες του κόσμου. Το πρόγραμμα του Πεκίνου δεν έθεσε μόνο στόχους αλλά καθόρισε και ενδεδειγμένες δράσεις που θα πρέπει να αναλάβει η διεθνής κοινότητα προκειμένου να ξεπεραστούν οι ανισότητες μεταξύ ανδρών και γυναικών. Το σχέδιο δράσης του Πεκίνου συμπεριλαμβάνει 12 καθοριστικά σημεία που αφορούν την ισότητα των φύλων και την ενδυνάμωση των γυναικών : 1. Γυναίκες και φτώχεια,  2. Παιδεία και επιμόρφωση γυναικών , 3. Γυναίκες και υγεία, 4. Βία κατά των γυναικών, 5. Γυναίκες και ένοπλές συγκρούσεις, 6. Γυναίκες και οικονομία, 7. Γυναίκες στην εξουσία και στα κέντρα λήψης αποφάσεων, 8. Θεσμικοί μηχανισμοί για την πρόοδο των γυναικών, 9. Τα δικαιώματα των γυναικών ως ανθρώπινα δικαιώματα, 10. Γυναίκες και ΜΜΕ, 11. Γυναίκες και περιβάλλον, 12. Το κορίτσι-παιδί (UN 1995). Κατά τη διάρκεια της Τέταρτης Παγκόσμιας Συνδιάσκεψης Γυναικών στο Πεκίνο, όμως, υιοθετήθηκε επίσημα για πρώτη φορά σε διεθνές επίπεδο η ενσωμάτωση/ένταξη της ισότητας των φύλων [gender equality mainstreaming] στις πολιτικές. Η ισότητα των φύλων καθορίστηκε έτσι ως βασική συνισταμένη του συνόλου των πολιτικών που καθορίζει την διαμόρφωση της ατζέντας, και όχι πλέον ως αυτόνομο και περιφερειακό ζήτημα (UN 2002). Στα πλαίσια αυτά δημιουργήθηκε η Επιτροπή για τη Θέση της Γυναίκας (UN Commission on the Status of Women 2008) που καταγράφει καλές πρακτικές και αξιολογεί την πρόοδο των πολιτικών των φύλων σε επιμέρους κράτη με γνώμονα το σχέδιο δράσης του Πεκίνου.
+Η τέταρτη Διεθνής Παγκόσμια Συνδιάσκεψη του ΟΗΕ για τις γυναίκες, που πραγματοποιήθηκε στο Πεκίνο το 1995 αποτελεί έναν σταθμό για τις πολιτικές των φύλων, καθώς 189 κράτη δεσμεύτηκαν να υιοθετήσουν μέτρα για την ισότητα, την ειρήνη και την ανάπτυξη για όλες τις γυναίκες του κόσμου. Το πρόγραμμα του Πεκίνου δεν έθεσε μόνο στόχους αλλά καθόρισε και ενδεδειγμένες δράσεις που θα πρέπει να αναλάβει η διεθνής κοινότητα προκειμένου να ξεπεραστούν οι ανισότητες μεταξύ ανδρών και γυναικών. Το σχέδιο δράσης του Πεκίνου συμπεριλαμβάνει 12 καθοριστικά σημεία που αφορούν την ισότητα των φύλων και την ενδυνάμωση των γυναικών : 1. Γυναίκες και φτώχεια,  2. Παιδεία και επιμόρφωση γυναικών , 3. Γυναίκες και υγεία, 4. Βία κατά των γυναικών, 5. Γυναίκες και ένοπλές συγκρούσεις, 6. Γυναίκες και οικονομία, 7. Γυναίκες στην εξουσία και στα κέντρα λήψης αποφάσεων, 8. Θεσμικοί μηχανισμοί για την πρόοδο των γυναικών, 9. Τα δικαιώματα των γυναικών ως ανθρώπινα δικαιώματα, 10. Γυναίκες και ΜΜΕ, 11. Γυναίκες και περιβάλλον, 12. Το κορίτσι-παιδί (UN 1995). Κατά τη διάρκεια της Τέταρτης Παγκόσμιας Συνδιάσκεψης Γυναικών στο Πεκίνο, όμως, υιοθετήθηκε επίσημα για πρώτη φορά σε διεθνές επίπεδο η [[ενσωμάτωση/ένταξη της ισότητας των φύλων]] [gender equality mainstreaming] στις πολιτικές. Η ισότητα των φύλων καθορίστηκε έτσι ως βασική συνισταμένη του συνόλου των πολιτικών που καθορίζει την διαμόρφωση της ατζέντας, και όχι πλέον ως αυτόνομο και περιφερειακό ζήτημα (UN 2002). Στα πλαίσια αυτά δημιουργήθηκε η Επιτροπή για τη Θέση της Γυναίκας (UN Commission on the Status of Women 2008) που καταγράφει καλές πρακτικές και αξιολογεί την πρόοδο των πολιτικών των φύλων σε επιμέρους κράτη με γνώμονα το σχέδιο δράσης του Πεκίνου.
-===Ενσωμάτωση της ισότητας των φύλων [gender mainstreaming]===
+===[[Ενσωμάτωση/ένταξη της ισότητας των φύλων|Ενσωμάτωση της ισότητας των φύλων]] [gender mainstreaming]===
 H ενσωμάτωση της ισότητας των φύλων στις πολιτικές αποτελεί μια προσέγγιση, βάση της οποίας ενσωματώνονται μέτρα για την άρση των ανισοτήτων μεταξύ ανδρών και γυναικών σε όλα τα πεδία (κοινωνικό, οικονομικό, πολιτισμικό, κτλ.) και σε όλα τα επίπεδα (τοπικό, εθνικό, Ευρωπαϊκό, διεθνές) πολιτικής. Σε παγκόσμιο επίπεδο, η προσέγγιση αυτή προτάθηκε για πρώτη φορά το 1985 στην Τρίτη Παγκόσμια Συνδιάσκεψη Γυναικών στο Ναϊρόμπι και υιοθετήθηκε επίσημα το 1995 από την Τέταρτη Παγκόσμια Συνδιάσκεψη Γυναικών στο Πεκίνο (UN Office of the special adviser on gender issues and the advancement of women 2002). Στην Ευρωπαϊκή Ένωση, η Συνθήκη του Άμστερνταμ το 1997 καθιέρωσε με το άρθρο 3 παράγραφος 2, που δηλώνει ότι «Σε όλες τις δραστηριότητες (κοινοτικές δράσεις)- η Κοινότητα επιδιώκει να εξαλειφθούν οι ανισότητες και να προαχθεί η ισότητα μεταξύ ανδρών και γυναικών» (EU 1997). Η ενσωμάτωση αποτελεί έκτοτε την βασική λογική που καθορίζει τις διαδικασίες διαμόρφωσης των πολιτικών των φύλων σε διεθνές και ευρωπαϊκό επίπεδο.

← Παλαιότερη αναθεώρηση		Αναθεώρηση της 07:39, 26 Μαΐου 2009
Γραμμή 14:		Γραμμή 14:
	===Φεμινιστικές διεκδικήσεις και πολιτικές των φύλων===		===Φεμινιστικές διεκδικήσεις και πολιτικές των φύλων===

−	Η ανάδειξη του ζητήματος του φύλου σε αντικείμενο των επίσημων πολιτικών συνδέεται άμεσα με την ιστορική διαμόρφωση των διεκδικήσεων του φεμινιστικού κινήματος, καθώς απορρέει από τις πιέσεις που άσκησαν φεμινιστικές ομάδες και άτομα με τη δράση τους. Κατά το πρώτο κύμα του φεμινιστικού κινήματος [first feminist wave], στις αρχές του 20ου αιώνα, οι διεκδικήσεις αφορούσαν κατά κύριο λόγο την κατάκτηση της ισότιμης πρόσβασης στα αστικά και πολιτικά δικαιώματα (de Gouges 1981). Έτσι οι πρώτες πολιτικές των φύλων αποσκοπούσαν στη νομική ισότητα και, πιο συγκεκριμένα, στο να δοθεί στις γυναίκες το δικαίωμα του εκλέγειν και του εκλέγεσθαι, να αναγνωριστούν ως ισότιμοι πολίτες καθώς και να τους δοθεί ισότιμη πρόσβαση στην εκπαίδευση (Bock and Thane 1991). Το δεύτερο κύμα του φεμινισμού[second feminist wave] αναπτύχθηκε στη δεκαετία του 1960 σε χώρες όπου η νομική «τυπική» ισότητα είχε ήδη κατακτηθεί. Στα πλαίσια αυτά αναγνωρίστηκε η σημασία της άρσης των κοινωνικών, οικονομικών και πολιτικών ανισοτήτων που κυριαρχούν στην «πατριαρχική» κοινωνία (Pateman 1988). Στόχος των πολιτικών που απορρέουν από τις φεμινιστικές αυτές διεκδικήσεις του δεύτερου κύματος είναι να κατακτηθεί η «ουσιαστική» ισότητα των φύλων, μέσω της ίσης κατανομής των οικονομικών, κοινωνικών και πολιτικών αγαθών στα δύο φύλα. Κατά το τρίτο κύμα του φεμινισμού [third feminist wave], που ξεκινά στη δεκαετία του 1990, αναγνωρίζεται η πολυμορφία της κατηγορίας «γυναίκες» και δίνεται έμφαση στις πολιτικές ταυτότητας με βάση το φύλο, τη φυλή, το έθνος την κοινωνική τάξη, και την σεξουαλική προτίμηση (Mouffe 1992). Παρόλο που σήμερα πολλές από τις διεκδικήσεις του πρώτου και δεύτερου κύματος του φεμινισμού έχουν πλέον γίνει επίσημες πολιτικές στις Δυτικές δημοκρατίες, οι έμφυλες ανισότητες παραμένουν, με αποτέλεσμα να συνεχίζουν να έχουν βαρύτητα και σημασία οι διεκδικήσεις του δεύτερου και του τρίτου κύματος.	+	Η ανάδειξη του ζητήματος του φύλου σε αντικείμενο των επίσημων πολιτικών συνδέεται άμεσα με την ιστορική διαμόρφωση των διεκδικήσεων του φεμινιστικού κινήματος, καθώς απορρέει από τις πιέσεις που άσκησαν φεμινιστικές ομάδες και άτομα με τη δράση τους. Κατά το πρώτο κύμα του φεμινιστικού κινήματος [first feminist wave], στις αρχές του 20ου αιώνα, οι διεκδικήσεις αφορούσαν κατά κύριο λόγο την κατάκτηση της ισότιμης πρόσβασης στα αστικά και πολιτικά δικαιώματα (de Gouges 1981). Έτσι οι πρώτες πολιτικές των φύλων αποσκοπούσαν στη νομική ισότητα και, πιο συγκεκριμένα, στο να δοθεί στις γυναίκες το δικαίωμα του εκλέγειν και του εκλέγεσθαι, να αναγνωριστούν ως ισότιμοι πολίτες καθώς και να τους δοθεί ισότιμη πρόσβαση στην εκπαίδευση (Bock and Thane 1991). Το [[φεμινισμός: δεύτερο κύμα - τρίτο κύμα\|δεύτερο κύμα του φεμινισμού]] [second feminist wave] αναπτύχθηκε στη δεκαετία του 1960 σε χώρες όπου η νομική «τυπική» ισότητα είχε ήδη κατακτηθεί. Στα πλαίσια αυτά αναγνωρίστηκε η σημασία της άρσης των κοινωνικών, οικονομικών και πολιτικών ανισοτήτων που κυριαρχούν στην «πατριαρχική» κοινωνία (Pateman 1988). Στόχος των πολιτικών που απορρέουν από τις φεμινιστικές αυτές διεκδικήσεις του δεύτερου κύματος είναι να κατακτηθεί η «ουσιαστική» ισότητα των φύλων, μέσω της ίσης κατανομής των οικονομικών, κοινωνικών και πολιτικών αγαθών στα δύο φύλα. Κατά το [[φεμινισμός: δεύτερο κύμα - τρίτο κύμα\|τρίτο κύμα του φεμινισμού]] [third feminist wave], που ξεκινά στη δεκαετία του 1990, αναγνωρίζεται η πολυμορφία της κατηγορίας «γυναίκες» και δίνεται έμφαση στις πολιτικές ταυτότητας με βάση το φύλο, τη φυλή, το έθνος την κοινωνική τάξη, και την σεξουαλική προτίμηση (Mouffe 1992). Παρόλο που σήμερα πολλές από τις διεκδικήσεις του πρώτου και δεύτερου κύματος του φεμινισμού έχουν πλέον γίνει επίσημες πολιτικές στις Δυτικές δημοκρατίες, οι έμφυλες ανισότητες παραμένουν, με αποτέλεσμα να συνεχίζουν να έχουν βαρύτητα και σημασία οι διεκδικήσεις του δεύτερου και του τρίτου κύματος.

@@ Γραμμή 77: / Γραμμή 77: @@
 ==Εσωτερικές συνδέσεις==
-Σεξισμός
+[[Σεξισμός]]
-Φύλο και ευρωπαϊκές πολιτικές
+[[Φύλο και ευρωπαϊκές πολιτικές]]
-Φύλο και εργασία
+[[Φύλο και εργασία]]
-Φύλο και νομοθεσία
+[[Φύλο και νομοθεσία]]