Φύλο και αθλητισμός - Ιστορικό εκδόσεων

Fylopedia: /* Υποσημειώσεις */

2009-07-22T17:45:49Z

‎Υποσημειώσεις

Fylopedia στις 17:45, 22 Ιουλίου 2009

2009-07-22T17:45:19Z

Εμφάνιση αλλαγών

Fylopedia στις 17:41, 22 Ιουλίου 2009

2009-07-22T17:41:29Z

Fylopedia στις 08:59, 19 Ιουνίου 2009

2009-06-19T08:59:29Z

Εμφάνιση αλλαγών

Fylopedia στις 06:25, 4 Ιουνίου 2009

2009-06-04T06:25:46Z

Εμφάνιση αλλαγών

Fylopedia στις 09:55, 14 Μαΐου 2009

2009-05-14T09:55:38Z

Fylopedia στις 09:51, 14 Μαΐου 2009

2009-05-14T09:51:55Z

Fylopedia στις 09:50, 14 Μαΐου 2009

2009-05-14T09:50:27Z

Εμφάνιση αλλαγών

Fylopedia: Νέα σελίδα: Φύλο και αθλητισμός Ειρήνη Καμπερίδου Εισαγωγή Στη σημερινή μετανεωτερική ολυμπιακή πραγματι...

2009-05-14T09:43:52Z

Νέα σελίδα: Φύλο και αθλητισμός Ειρήνη Καμπερίδου Εισαγωγή Στη σημερινή μετανεωτερική ολυμπιακή πραγματι...

Εμφάνιση αλλαγών

← Παλαιότερη αναθεώρηση		Αναθεώρηση της 17:45, 22 Ιουλίου 2009
Γραμμή 53:		Γραμμή 53:
	<references/>		<references/>

−	~~==Υποσημειώσεις==~~
−	~~1.Βλ. www.athens2004.<br>~~
−	2.Το αγώνισμα του Μαραθωνίου γυναικών, συμπεριλήφθηκε στο ολυμπιακό πρόγραμμα μόλις το 1984, ύστερα από πιέσεις της IAAF ((Παγκόσμια Ομοσπονδία Κλασσικού Αθλητισμού).


−	~~<span id="bibliography"></span>~~
	==Βιβλιογραφικές αναφορές==		==Βιβλιογραφικές αναφορές==

@@ Γραμμή 14: / Γραμμή 14: @@
 Φυσικά ο όρος αθλητισμός δε ταυτίζεται με τον πρωταθλητισμό αλλά παραπέμπει σε ένα ευρύ φάσμα κοινωνικών δραστηριοτήτων, στο πλαίσιο του οποίου μετασχηματίζεται και η αντίληψη που έχουμε για το έμφυλο υποκείμενο. Είναι αδύνατον να δοθεί ένας και μοναδικός ή συγκεκριμένος ορισμός για τον Αθλητισμό εξαιτίας της μεγάλης ποικιλίας εννοιών στην καθομιλουμένη γλώσσα. (Beyer 1992: 574-575).
-Η οποιαδήποτε κινητική δραστηριότητα δεν μπορεί να χαρακτηριστεί ως αθλητική. Σήμερα μπορούμε να ταξινομήσουμε τις αθλητικές δραστηριότητες, χρησιμοποιώντας ως διαφοροποιό κριτήριο το «νόημά» τους, στα ακόλουθα μοντέλα:<br> (1) Τη φυσική αγωγή-τον σχολικό αθλητισμό που ανελίσσεται με βάση παιδαγωγικά κριτήρια, στο πλαίσιο εκπαιδευτικών θεσμών.<br> (2) Τον μαζικό αθλητισμό (αθλητισμός για όλους, αθλητισμός του ελεύθερου χρόνου, αθλητισμός αναψυχής) που λαμβάνει χώρα συνήθως ως μη αυστηρά οργανωμένη αθλητική διαδικασία είτε στο ελεύθερο φυσικό περιβάλλον, είτε σε δημόσιους χώρους, είτε σε επαγγελματικά οργανωμένους ιδιωτικούς χώρους, όπως τα γυμναστήρια. Στο αθλητικό αυτό μοντέλο η αθλητική επίδοση ή η σύγκριση επιδόσεων διαδραματίζει έναν υποδεέστερης σημασίας ρόλο.<br> (3) Τον αθλητισμό των επιδόσεων, στο πλαίσιο του οποίου άτομα ή ομάδες ατόμων προπονούνται συστηματικά και συμμετέχουν σε αγώνες.<br> (4) Toν αθλητισμό των υψηλών επιδόσεων, τον πρωταθλητισμό—εδώ εντάσσεται και ο ολυμπιακός αθλητισμός— που συνδέεται δυναμικά με οικονομικά, εμπορικά και πολιτικά ενδιαφέροντα και έλκει μαζικά το κοινωνικό ενδιαφέρον δια της καταλυτικής παρουσίας των ΜΜΕ. Η επί μέρους αυτή αθλητική περιοχή διαφοροποιείται κυρίαρχα βάσει του συστατικού αθλητική επίδοση και του κωδικού Νίκη-Ήττα.<br> (5) Επίσης, μπορούμε να αναφερθούμε με επιφύλαξη και στον αθλητισμό αποκατάστασης, δηλαδή σε κινητικές δραστηριότητες που αποσκοπούν στην αποκατάσταση της υγείας και συντελούνται σε αντίστοιχους θεσμούς (Patsantaras 1994, 1998, Πατσαντάρας 2007).
+Η οποιαδήποτε κινητική δραστηριότητα δεν μπορεί να χαρακτηριστεί ως αθλητική. Σήμερα μπορούμε να ταξινομήσουμε τις αθλητικές δραστηριότητες, χρησιμοποιώντας ως διαφοροποιό κριτήριο το «νόημά» τους, στα ακόλουθα μοντέλα:<br> <ref>Βλ. http://www.athens2004.gr<br>
 Επομένως, σήμερα είναι αδιανόητο να ισχυριζόμαστε ότι συγκεκριμένες κοινωνικές-ηθικές αθλητικές αξίες έχουν την ίδια ισχύ και το ίδιο νόημα σε όλες τις επιμέρους κοινωνικές περιοχές του αθλητισμού, δηλαδή σε όλα τα επιμέρους αθλητικά μοντέλα. Για παράδειγμα, οι δραστηριότητες που ανελίσσονται στο πλαίσιο του μαζικού αθλητισμού ή σε αυτό της φυσικής αγωγής δεν ταξινομούνται και δεν πρέπει να ταξινομούνται με βάση τη βιολογική-γενετική διαφορετικότητα των συμμετεχόντων. Στον αθλητισμό των επιδόσεων και στον πρωταθλητισμό όμως οι δραστηριότητες ταξινομούνται με βάση βιολογικά-γενετικά χαρακτηριστικά χάριν της «ισονομίας». Η διχοτομία εδώ αν και πραγματώνεται, όπως μέχρι σήμερα γνωρίζουμε, για να διασφαλισθεί το νόημα κάποιων αξιών, εν τούτοις εγείρει κάποια σημαντικά ερωτήματα όπως: Παράγει αυτή η δομικά διασφαλισμένη διαφορά, αυτή η έμφυλη διχοτόμηση της αθλητικής δραστηριότητας κοινωνική ανισότητα σε άλλα επίπεδα που έρχεται σε σύγκρουση με τις αθλητικές-ολυμπιακές αξίες; Ξεπερνάει, π.χ. τα όρια της αγωνιστικής ολυμπιακής αθλητικής δραστηριότητας και προβάλλεται ως ανισότητα, ως κοινωνική διάκριση, όσον αφορά για παράδειγμα τη στελέχωση θεσμικών θέσεων στα ολυμπιακά οργανωτικά σχήματα; Μήπως λοιπόν η διχοτόμηση των φύλων γενικά στον αθλητισμό των επιδόσεων— που πραγματοποιείται σύμφωνα με τις κρατούσες αντιλήψεις χάριν της ισονομίας— είναι για παράδειγμα η αιτία άνισης κατανομής της θεσμικής εξουσίας μεταξύ ανδρών και γυναικών;
@@ Γραμμή 51: / Γραμμή 52: @@
 Επιπρόσθετα, στο διαχωρισμό του γυναικείου από τον ανδρικό αθλητισμό, που πραγματώνεται με βάση τη βιολογική διαφορά, υποβόσκει μια αξιολογική ιεράρχηση η οποία ενισχύεται ακόμα και σήμερα από τις κοινωνικές-ιστορικές καταβολές του ολυμπιακού κινήματος. Η διαφορά αυτή αντανακλάται κατά κανόνα και πέραν του τόπου και χρόνου διεξαγωγής της αθλητικής δραστηριότητας. Αντανακλάται δηλαδή ως διαφορά μεταξύ κοινωνικά κυρίαρχου σημαίνοντος, για παράδειγμα, όσον αφορά την ανδρική αθλητική επίδοση και την προβολή της από τα ΜΜΕ και μη-σημαίνοντος ή υποδεέστερης σημασίας, για παράδειγμα όσον αφορά την προβολή της γυναικείας αθλητικής επίδοσης (Heywood and Dworkin 2003, Creedon 2006, Messner & Raewyn 2007). Πρέπει επίσης να υπογραμμιστεί ότι ιδιαίτερη ανησυχία προκαλούν και οι νέες αθλητικές ταυτότητες που προβάλλονται στα ΜΜΕ, όπως οι μεταμορφώσεις-μετασχηματισμοί του ανθρώπινου σώματος (genetic doping) και η μοντελοποίηση των αθλητών/τριών, το ανθρώπινο εμπόριο του καταναλωτισμού, της ψυχαγωγίας και του θεάματος. Μολονότι στην κοινωνική περιοχή του αθλητισμού των επιδόσεων δεν τίθεται το ερώτημα εάν μία επίδοση προσεγγίστηκε με «θηλυπρέπεια» ή με «ανδροπρέπεια» (Πατσαντάρας 2007), εντούτοις οφείλουμε να επισημάνουμε ότι παρατηρείται, ως αποτέλεσμα των μεθόδων προπόνησης σε συγκεκριμένα αθλήματα, μια θηλυκοποίηση του αθλητή και μια αρσενικοποίηση-ανδροποίηση της αθλήτρια, οδηγώντας έτσι αργά και αθόρυβα στην εμφάνιση μιας καινούργιας αθλητικής αισθητικής, όσον αφορά την αισθητική τους σώματος. Εν ολίγοις, στην προβολή μιας άφυλης ρευστότητας (gender fluidity): ο άφυλος αθλητής και η άφυλη αθλήτρια (genderless athletes) (Heywood and Dworkin 2003, Καμπερίδου 2005).
+<references/>
 ==Υποσημειώσεις==

@@ Γραμμή 4: / Γραμμή 4: @@
 }}
 [[Category:Λήμματα]]
 '' [[Ειρήνη Καμπερίδου]] ''
@@ Γραμμή 21: / Γραμμή 18: @@
-====Η έμφυλη κατηγοριοποίηση-διχοτομία του αθλητισμού====
+===Η έμφυλη κατηγοριοποίηση-διχοτομία του αθλητισμού===
 Η έμφυλη κατηγοριοποίηση του ολυμπιακού αθλητισμού παράγει συγκεκριμένες προσδοκίες και συμπεριφορές κατά φύλο και αποκλείει άλλες. Ο δομικός αυτός μηχανισμός διαμόρφωσης εξειδικευμένων κατά φύλο κοινωνικών προσδοκιών σίγουρα όταν ξεπερνάει το καθαρά αθλητικό αγωνιστικό πλαίσιο— ανάλογα με την περιστασιακή του εκμετάλλευση και χρήση—αναδεικνύεται ως μηχανισμός παραγωγής κοινωνικής ανισότητας, όπως σαφέστατα δείχνει η αθλητική πραγματικότητα.
@@ Γραμμή 30: / Γραμμή 27: @@
-====H γυναικεία συμμετοχή στον ολυμπιακό αθλητισμό και οι πρώτοι «ολυμπιακοί αγώνες γυναικών»====
+===H γυναικεία συμμετοχή στον ολυμπιακό αθλητισμό και οι πρώτοι «ολυμπιακοί αγώνες γυναικών»===
 Τις τελευταίες δεκαετίες του 19ου αιώνα, χρονική περίοδο που επιδιώκονταν η ανασύσταση των ολυμπιακών αγώνων, ταυτόχρονα αναπτύσσονταν ‘επιστημονικά’ ενισχυμένες αντιλήψεις που αποσκοπούσαν στον αποκλεισμό των γυναικών από δημόσιου χαρακτήρα δραστηριότητες (Moebius 1908, Weininger 1917). Εδώ δεν πρέπει να μας διαφεύγει το γεγονός ότι ο ρόλος της αθλήτριας ήταν πάντα και παραμένει δημόσιος. Τα ‘επιστημονικά’ επιχειρήματα  επί των οποίων βασίστηκε ο αποκλεισμός των γυναικών από τον αθλητισμό των υψηλών επιδόσεων και κατ’ επέκταση από τον ολυμπιακό αθλητισμό στις διάφορες φάσης της νεωτερικότητας, σχετίζονταν με τις κρατούσες αντιλήψεις για την κοινωνική αποστολή της θηλυκής οντότητας. Σύμφωνα λοιπόν με τις κυρίαρχες επιστημονικές, κοινωνικές και εθιμοτυπικές αντιλήψεις της εποχής, η ενασχόληση της γυναίκας με τον αγωνιστικό αθλητισμό θεωρούνταν βιολογικά και ψυχικά επιβλαβής (Pfister, 1990, Πατσαντάρας 2007). Είναι χαρακτηριστικό ότι, μέχρι και τις αρχές του 20ου αιώνα, εκπρόσωποι κυρίως από τον ιατρικό χώρο και το χώρο της ψυχολογίας υποστήριζαν ότι η άθληση, η γυμναστική και τα αθλητικά παιχνίδια είχαν αρνητικές επιπτώσεις, όχι μόνο στη φυσική υγεία της γυναίκας, αλλά και στην εκπλήρωση των κοινωνικών της αποστολών όπως αυτές καθορίζονταν από το ρόλο της συζύγου και της μητέρας (Sandow 1898, Webster 1930, Cachay 1988).
@@ Γραμμή 39: / Γραμμή 36: @@
-====Ο αθλητισμός ως πεδίο κοινωνικής χειραφέτησης====
+===Ο αθλητισμός ως πεδίο κοινωνικής χειραφέτησης===
 Ο αθλητισμός, ανάλογα με τη χρήση-εκμετάλλευση που υφίσταται από τα πρωτεύοντα κοινωνικά συστήματα— όπως οικονομία και πολιτική— και τους σκοπούς που επιδιώκονται αποτελεί άλλοτε μέσον δια του οποίου αναδεικνύονται κοινωνικές ανισότητες και άλλοτε μέσον κοινωνικής χειραφέτησης. Για παράδειγμα, ο ολυμπιακός αθλητισμός ως κοινωνική περιοχή, αποτέλεσε και «ένα κατ’ εξοχήν πεδίο κοινωνικής χειραφέτησης» (Πατσαντάρας 2007: 275). Ως μία πιο εύκολα προσβάσιμη κοινωνική περιοχή—για μη-δεσπόζουσες, περιθωριακές ή μειονοτικές κοινωνικές ομάδες— παρείχε το απαραίτητο θεσμικό και κοινωνικό πλαίσιο για την προβολή, γνωστοποίηση και διακήρυξη αιτημάτων και αντιθέσεων με το κατεστημένο. Ο ολυμπιακός αθλητισμός λειτούργησε ως ένα μέσον κοινωνικής χειραφέτησης, όχι μόνο για τη γυναίκα, αλλά και για άλλες αποκλεισμένες κοινωνικές ομάδες (π.χ. εθνικές-θρησκευτικές και ευρύτερα κοινωνικές μειονότητες). Χρησιμοποιείται ακόμα και στη μετανεωτερικότητα για τη χειραφέτηση των γυναικών από καταπιεστικές εθνικο-θρησκευτικές ή κρατικές δομές. Αυτό φαίνεται με σαφήνεια στις χώρες του ισλαμικού κόσμου όπου οι γυναίκες συναντούν ακόμα και σήμερα πάρα πολλά και πολλές φορές ανυπέρβλητα εμπόδια κατά την ενασχόλησή τους με τον αθλητισμό.
@@ Γραμμή 46: / Γραμμή 43: @@
 Επιπρόσθετα, στο διαχωρισμό του γυναικείου από τον ανδρικό αθλητισμό, που πραγματώνεται με βάση τη βιολογική διαφορά, υποβόσκει μια αξιολογική ιεράρχηση η οποία ενισχύεται ακόμα και σήμερα από τις κοινωνικές-ιστορικές καταβολές του ολυμπιακού κινήματος. Η διαφορά αυτή αντανακλάται κατά κανόνα και πέραν του τόπου και χρόνου διεξαγωγής της αθλητικής δραστηριότητας. Αντανακλάται δηλαδή ως διαφορά μεταξύ κοινωνικά κυρίαρχου σημαίνοντος, για παράδειγμα, όσον αφορά την ανδρική αθλητική επίδοση και την προβολή της από τα ΜΜΕ και μη-σημαίνοντος ή υποδεέστερης σημασίας, για παράδειγμα όσον αφορά την προβολή της γυναικείας αθλητικής επίδοσης (Heywood and Dworkin 2003, Creedon 2006, Messner & Raewyn 2007). Πρέπει επίσης να υπογραμμιστεί ότι ιδιαίτερη ανησυχία προκαλούν και οι νέες αθλητικές ταυτότητες που προβάλλονται στα ΜΜΕ, όπως οι μεταμορφώσεις-μετασχηματισμοί του ανθρώπινου σώματος (genetic doping) και η μοντελοποίηση των αθλητών/τριών, το ανθρώπινο εμπόριο του καταναλωτισμού, της ψυχαγωγίας και του θεάματος. Μολονότι στην κοινωνική περιοχή του αθλητισμού των επιδόσεων δεν τίθεται το ερώτημα εάν μία επίδοση προσεγγίστηκε με «θηλυπρέπεια» ή με «ανδροπρέπεια» (Πατσαντάρας 2007), εντούτοις οφείλουμε να επισημάνουμε ότι παρατηρείται, ως αποτέλεσμα των μεθόδων προπόνησης σε συγκεκριμένα αθλήματα, μια θηλυκοποίηση του αθλητή και μια αρσενικοποίηση-ανδροποίηση της αθλήτρια, οδηγώντας έτσι αργά και αθόρυβα στην εμφάνιση μιας καινούργιας αθλητικής αισθητικής, όσον αφορά την αισθητική τους σώματος. Εν ολίγοις, στην προβολή μιας άφυλης ρευστότητας (gender fluidity): ο άφυλος αθλητής και η άφυλη αθλήτρια (genderless athletes) (Heywood and Dworkin 2003, Καμπερίδου 2005).
-===Βιβλιογραφικές αναφορές===
 Aitchison, Cara C. (2003). ''Gender and leisure: social and cultural perspectives''. Routledge, London.

← Παλαιότερη αναθεώρηση		Αναθεώρηση της 09:51, 14 Μαΐου 2009
Γραμμή 1:		Γραμμή 1:
		+	{{Infobox Λήμματα
		+	\| title = Φύλο και αθλητισμός
		+	\| author = Ειρήνη Καμπερίδου
		+	}}
		+	[[Category:Λήμματα]]
		+	'' [[Ειρήνη Καμπερίδου]] ''
		+
	Φύλο και αθλητισμός		Φύλο και αθλητισμός